01

Kısa cevap: sorun tasarımda değil, adres eşlemesinde

Yeni site yayına girdikten iki hafta sonra gelen mesaj hep aynı: "Trafik düştü, sıralamalar gitti." Tasarım daha iyi, site daha hızlı, içerik daha derli toplu — ama arama tarafında geriye gidilmiş.

Sebebi tasarım değil. Site yenileme, arama motorları açısından bir taşınma işlemidir ve taşınmanın kendi kuralları vardır. Bu kurallara uyulmazsa Google, eski sayfaların biriktirdiği güveni yeni adreslere aktaramaz.

Bu yazı, o aktarımı kaybetmeden yapmak için izlediğimiz sırayı anlatıyor.

02

Kaybın gerçek sebebi: adres değişikliği

Arama motoru bir sayfayı adresiyle tanır. Yıllar içinde o adrese verilen dış bağlantılar, tıklanma geçmişi ve içerik sinyalleri o adrese yazılıdır.

Site yenilendiğinde çoğu zaman adres yapısı da değişir: `/hizmetlerimiz/web-tasarim` iken `/hizmetler/dijital-performans` olur. Eski adres artık yoksa ve yeni adrese bir köprü kurulmamışsa, arama motoru eskiyi ölü, yeniyi ise sıfırdan bir sayfa olarak görür. Yıllarca biriken her şey o noktada sıfırlanır.

Dolayısıyla asıl iş tasarımda değil, eski ile yeni arasındaki eşlemede.

03

Birinci adım: yayına geçmeden önce mevcut sitenin envanterini çıkarın

Bu adım atlandığında diğer her şey tahmine dönüşüyor. Yeni site kurulmaya başlamadan önce elinizde şu üç liste olmalı:

  • Tüm canlı adresler. Site tarayıcı bir araçla çıkarılır; durum kodu, yönlendirme, kanonik etiket ve başlık bilgisiyle birlikte.
  • Trafiği olan sayfalar. Search Console'dan son 12 ayın verisi; hangi sayfa hangi sorgudan ne kadar tıklanma alıyor.
  • Dış bağlantı alan sayfalar. Başkalarının link verdiği adresler. Bunlar en değerli ve kaybedilmesi en zor olanlar.

Bu üç listenin kesişimi, taşınma sırasında asla gözden kaçmaması gereken sayfaları verir. Çoğu sitede bu sayı tüm sayfaların yarısından azdır — yani iş göründüğü kadar büyük değil, yeter ki doğru sayfalar seçilsin.

04

İkinci adım: eski adresten yeni adrese tek tek eşleme yapın

Her eski adres için tek bir karar verilir: bu sayfanın yeni sitedeki karşılığı hangisi?

İşleyen yöntem basit bir tablo: solda eski adres, sağda yeni adres, yanında da kararın gerekçesi. Üç kural var:

  • 1. Her eski adres bir yere gitmeli. Karşılığı olmayan sayfa için konu olarak en yakın üst sayfa seçilir.
  • 2. Toplu yönlendirme yapılmaz. Kaldırılan her sayfayı ana sayfaya yönlendirmek, arama motorunun bunları "ilgisiz yönlendirme" sayıp yok saymasına yol açar. Ana sayfa son çare değil, yanlış cevaptır.
  • 3. Birleştirilen sayfalar işaretlenir. İki eski sayfa tek yeni sayfaya gidiyorsa, yeni sayfanın her iki konuyu da gerçekten kapsadığından emin olun.

Yönlendirme türü 301 olmalı — kalıcı taşınma anlamına gelir ve sinyalleri aktarır. 302 geçici demektir ve aktarımı yapmaz.

05

Üçüncü adım: yönlendirme zincirlerini düzleştirin

Zaman içinde biriken yönlendirmeler üst üste binebilir: eski adres A, B'ye; B de C'ye gider. Her halka hem hız kaybı hem sinyal kaybı demek.

Doğrusu, her eski adresi doğrudan son hedefe bağlamak. Yeni siteyi kurarken bunu yapmak kolay; sonradan temizlemek zahmetli.

Aynı mantık iç bağlantılar için de geçerli. Site içindeki menüler, metin içi linkler ve butonlar yönlendirilen adrese değil, yeni adrese işaret etmeli. Kendi sitenizin içinden yönlendirmeye girmek gereksiz bir maliyet.

06

Dördüncü adım: içeriği birebir taşıyın, "sonra yazarız" demeyin

Yenileme projelerinde en sık yapılan hata, eski metinleri "nasıl olsa yenisini yazarız" diyerek kısaltmak.

Arama motoru bir sayfayı, içeriğinin bir soruyu ne kadar karşıladığına göre değerlendirir. 1.200 kelimelik bir hizmet sayfası 300 kelimeye indiğinde o sayfa aynı sayfa olmaktan çıkar — adres aynı kalsa bile.

Taşınma sırasında korunması gerekenler:

  • Ana başlık ve alt başlık yapısı
  • Sorulara doğrudan cevap veren paragraflar
  • Sık sorulan sorular bölümleri
  • Görsel alt metinleri
  • Sayfa başlığı ve meta açıklaması

Tasarım değişsin, metin kalsın. İçerik yenilemesi ayrı bir iş olarak, taşınma tamamlandıktan sonra yapılır. İkisini aynı anda yapmak, bir şey ters gittiğinde sebebin hangisi olduğunu anlamayı imkânsız kılar.

07

Beşinci adım: test ortamının indekslenmesini engelleyin, canlıda açmayı unutmayın

Bu iki hata birbirinin aynası ve ikisi de pahalıya mal olur.

Test ortamı arama motorlarına kapalı olmalı; aksi halde aynı içerik iki farklı adreste yayınlanmış olur. Kapatmanın güvenilir yolu sunucu seviyesinde erişim koruması; tek başına `robots.txt` yeterli bir engel değildir.

Daha sık yaşanan ikinci hata ise şu: test ortamı için konulan "indeksleme" engeli, canlıya geçerken kaldırılmayı unutulur. Site yayına girer, haftalarca kimse fark etmez, trafik sessizce erir. Yayın gününün kontrol listesinde bu madde ilk sırada olmalı.

08

Altıncı adım: yayın gününde ve sonrasında ne izlenir

Yayın anında on beş dakikalık bir kontrol yeterli: ana sayfa, bir hizmet sayfası, bir proje, bir yazı ve varsa yabancı dil sürümü açılıyor mu, doğru durum kodunu veriyor mu, indekslemeye açık mı.

Sonrasında izlenecekler sırayla şöyle:

  • İlk 24 saat: sunucu hata kayıtları, 404 ve 5xx sayıları, form gönderimlerinin ulaşıp ulaşmadığı.
  • İlk hafta: Search Console'da tarama istatistikleri ve yeni adreslerin görünmeye başlaması. Site haritası değiştiyse yeniden gönderilir.
  • Dört hafta ve sonrası: sorgu bazında görünürlük ve tıklanma. Asıl karşılaştırma burada yapılır.

Yayın sonrası ilk günlerde dalgalanma normaldir. Arama motorunun yeni yapıyı taraması ve sinyalleri yeni adreslere aktarması zaman alır. İlk hafta sonunda panik kararı vermek, çoğu zaman düzelmekte olan bir tabloyu bozar.

09

Yedinci adım: kaybı tespit ederseniz nereden bakılır

Dördüncü haftanın sonunda belirgin bir düşüş varsa, sırayla şunlara bakılır:

  • 1. Düşen sorgular hangi sayfalara aitti ve o sayfaların yeni karşılığı var mı?
  • 2. O adresler gerçekten 301 ile yeni hedefe gidiyor mu, yoksa 404 mü veriyor?
  • 3. Yeni sayfalar indekslemeye açık mı, kanonik etiketleri kendilerini mi gösteriyor?
  • 4. İçerik hacmi ve başlık yapısı eskiye göre korunmuş mu?
  • 5. Site hızı belirgin biçimde kötüleşmiş mi?

Bu beş sorunun cevabı, vakaların büyük çoğunluğunda sorunu bulmaya yetiyor. Hiçbiri çıkmıyorsa sorun taşınmada değil, sektördeki genel hareketlilikte olabilir — o zaman karşılaştırma dönemini uzatmak gerekir.

10

Özetle

Site yenilemede arama görünürlüğünü korumak, tasarımdan bağımsız bir disiplin işi: önce envanter, sonra tek tek adres eşlemesi, 301 ile taşıma, içeriği birebir koruma, indeksleme ayarını doğru bırakma ve yayın sonrası düzenli izleme.

Bu altı adım yapıldığında taşınma çoğu zaman görünürlük kaybı olmadan tamamlanır. Atlandığında kaybın telafisi, yenilemenin kendisinden daha uzun sürer.

11

Sık sorulanlar

Site yenilerken adres yapısını hiç değiştirmesek olmaz mı?+

Olur ve çoğu durumda en güvenli yoldur. Mevcut adresler anlamlı ve okunaklıysa korumak, taşınma riskini neredeyse sıfıra indirir. Adres değişikliği ancak yapı gerçekten yanlışsa veya iki site birleştiriliyorsa gerekir.

Yönlendirmeler ne kadar süre açık kalmalı?+

Kalıcı olarak. 301 yönlendirmeyi bir süre sonra kaldırmak, o adreslere verilmiş dış bağlantıların kırılması demektir. Dış bağlantı almış adresler için yönlendirme süresiz tutulur.

Yayın sonrası düşüş ne kadar sürede toparlar?+

Net bir süre vermek doğru olmaz; sitenin büyüklüğüne, değişen adres sayısına ve tarama sıklığına göre değişir. Taşınma doğru yapıldıysa ilk haftalardaki dalgalanma normaldir ve anlamlı karşılaştırma dört haftadan önce yapılmamalıdır.

İLGİLİ SAYFALAR
Bu yazı işinize yaradı mı?
SIRADAKİ İŞİNİZ İÇİN

Fikri, doğru
planla buluşturalım.