Kısa cevap: UGC bir hedef değil, bir format
Son iki yılda markaların ajanslara en sık sorduğu şeylerden biri şu: "Biz de UGC yaptırabilir miyiz?"
Soru genellikle bir örnekten geliyor. Rakip bir marka, stüdyoda çekilmiş gibi durmayan, telefonla çekilmiş hissi veren bir video paylaşmıştır; o video beklenenden çok izlenmiştir. Sonrasında UGC, çözülmesi gereken sorunun ne olduğundan bağımsız olarak bir hedef hâline geliyor.
Bu yazı o soruyu netleştirmek için: UGC tam olarak nedir, hangi markada işe yarar, hangisinde yaramaz ve başlamadan önce nelerin yazılı olması gerekir.
Önce tanım: üç farklı şey aynı isimle anılıyor
Pratikte UGC başlığı altında birbirinden çok farklı üç iş konuşuluyor. Karıştırıldığında beklenti ile çıktı uyuşmuyor.
Gerçek kullanıcı içeriği. Müşterinin kendi isteğiyle, ücret almadan ürettiği içerik. Marka bunu üretmez; toplar, izin alır ve paylaşır. En inandırıcı olanı budur, çünkü gerçekten kendiliğinden ortaya çıkmıştır.
Ücretli içerik üreticisi çalışması. Marka bir kişiye ödeme yapar, kişi telefonla çeken bir kullanıcı gibi içerik üretir. Teknik olarak kullanıcı içeriği değildir; "UGC tarzı reklam içeriği"dir. Sektörde en çok bu kastediliyor.
Influencer iş birliği. Kişinin kendi kitlesine, kendi hesabından yaptığı paylaşım. Burada satın alınan şey içerik değil, erişim ve kişinin güvenilirliğidir.
Üçünün maliyeti, hazırlık süresi, hukuki yükümlülüğü ve ölçütü farklı. Bir markanın "UGC istiyorum" demesi çoğu zaman ikincisini kastediyor ama bütçe birincisine göre kuruluyor; aradaki fark da ilk aydan sonra ortaya çıkıyor.
UGC'nin işe yaradığı yerler
Üç koşul bir araya geldiğinde karşılığını veriyor.
Ürün kullanımda gösterilebiliyorsa. Giyilen, yenen, sürülen, kurulan, açılan bir şeyse; kamera onu çalışırken gösterebiliyorsa UGC doğal bir format. Kozmetik, gıda, ev ürünleri, küçük ev aletleri, giyim bu nedenle öne çıkıyor.
Satın alma kararı başkasının deneyimine dayanıyorsa. Kullanıcının "gerçekten işe yarıyor mu" sorusunu sorduğu kategorilerde, bir başkasının kullanımını görmek bir reklam filminden daha ikna edici olabiliyor.
İçerik hacmi gerekiyorsa. Sosyal mecralarda tek bir mükemmel içerik yerine çok sayıda varyasyon test etmek gerekir. UGC formatı, aynı bütçeyle daha fazla varyasyon üretmeye izin verdiği için test etmeyi mümkün kılıyor.
İşe yaramadığı yerler
Bu kısmı atlamak, boşa harcanan ilk üç ayın ana sebebi.
Karar uzun ve çok kişiliyse. Endüstriyel makine, kurumsal yazılım, proje bazlı hizmet gibi alanlarda satın alma kararı bir videoyla verilmiyor. Burada teknik doğruluk, referans ve güven göstergeleri daha belirleyici. Sanayi markaları için iletişim yazısında bu kitlenin neye baktığını ayrıca anlattık.
Ürün görsel olarak anlatılamıyorsa. Soyut bir hizmet, bir finansal ürün ya da arka planda çalışan bir sistem UGC formatına zorlanınca içerik boşa dönüyor: görüntüde anlamlı bir şey olmuyor, geriye konuşan bir kişi kalıyor.
Marka tonu buna uygun değilse. Bazı markaların değeri mesafeli, kontrollü ve kusursuz duruşundan gelir. O markayı telefon çekimi estetiğine sokmak, ucuzlatma riski taşır. Bu bir kalite meselesi değil, konumlandırma meselesi.
Mevzuat sıkıysa. Sağlık beyanı, finansal getiri iddiası veya ürün performansı üzerinden konuşulan kategorilerde, içerik üreticisinin ağzından çıkan bir cümle markanın sorumluluğundadır. Bu alanlarda metin onayı olmadan yayın yapılmaz.
Başlamadan önce yazılı olması gerekenler
UGC projelerinde sorun genelde içerikte değil, çerçevenin kurulmamasında çıkıyor. Beş madde yeterli.
- 1. Kullanım hakkı ve süre. İçerik nerede, ne kadar süreyle kullanılacak? Yalnızca organik paylaşım mı, reklam olarak da yayınlanacak mı? Reklamda kullanım ayrı bir izin ve çoğu zaman ayrı bir bedel demek.
- 2. Mecra listesi. Instagram için üretilen bir içeriğin açıkhavada veya televizyonda kullanılması ayrı bir anlaşma konusu.
- 3. Onay akışı. Metin ve kurgu yayından önce kim tarafından onaylanıyor? Mevzuata tabi kategorilerde bu adım atlanamaz.
- 4. Reklam etiketi. Ücret veya ürün karşılığı üretilen içeriğin reklam olduğu belirtilmek zorunda. Bu bir tercih değil, yasal yükümlülük.
- 5. Kaldırma koşulu. İçerik üreticisiyle ilgili bir durum oluştuğunda içeriğin ne kadar sürede yayından kaldırılacağı baştan yazılır.
Bu beş madde tek sayfaya sığıyor ve projenin en ucuz sigortası.
Gerçek kullanıcı içeriğini toplamak
Ücretli üretime geçmeden önce denenmesi gereken, çoğu markanın atladığı bir adım var: zaten var olan içeriği toplamak.
Müşterileriniz ürününüzü zaten paylaşıyor olabilir. Bunu bulmanın yolu marka adı, ürün adı ve etiket takibi. Bulunan içerik için yapılacak iş basit: kişiye ulaşıp izin istemek ve izni yazılı almak.
Bu yolun iki avantajı var. Birincisi maliyeti neredeyse yok. İkincisi, ortaya çıkan içerik gerçekten kendiliğinden üretildiği için en inandırıcı olanı.
Dezavantajı ise hacmin öngörülemez olması. Bu nedenle çoğu markada doğru kurgu ikisinin birlikte yürütülmesi: tabandaki gerçek içerik toplanır, eksik kalan hacim ücretli üretimle tamamlanır.
Ölçüm: neye bakılır, neye bakılmaz
UGC'nin başarısı beğeni sayısıyla ölçülmüyor.
Bakılması gerekenler: videonun ilk saniyelerinde izlenmeye devam etme oranı, kaydetme ve paylaşma, profil ziyareti, bağlantı tıklaması ve reklam olarak kullanıldıysa aynı bütçeyle elde edilen sonuç farkı.
Asıl kıyaslama şu: aynı mesajı anlatan stüdyo üretimi bir içerikle UGC formatındaki içerik, aynı kitleye aynı bütçeyle gösterildiğinde hangisi daha iyi çalışıyor? Bu testi yapmadan "UGC daha iyi performans veriyor" demek genel bir kanıyı tekrar etmek olur. Hangi metriklerin anlam taşıdığını sosyal medya raporu yazısında ayrıca açtık.
Nereden başlamalı
Sıra şu şekilde işliyor:
- 1. Yukarıdaki üç tanımdan hangisini kastettiğinizi netleştirin.
- 2. Ürününüzün "işe yaradığı yerler" listesindeki üç koşuldan kaçını karşıladığına bakın.
- 3. Önce mevcut gerçek kullanıcı içeriğini tarayın ve izinli olanları toplayın.
- 4. Eksik hacim için küçük bir ücretli üretim testi kurun; tek seferde çok sayıda içerik sipariş etmeyin.
- 5. Stüdyo üretimiyle karşılaştırmalı ölçün, sonra ölçeklendirin.
Bu sırayı tersine çevirmek — önce büyük bir ücretli üretim paketi almak — en sık yapılan ve en pahalı hata.
Özetle
UGC bir hedef değil, bir format. Ürün kullanımda gösterilebiliyorsa, karar başkasının deneyimine dayanıyorsa ve hacme ihtiyaç varsa işe yarıyor. Uzun ve çok kişili satın alma kararlarında, soyut hizmetlerde ve mesafeli konumlanmış markalarda zorlamanın karşılığı yok.
Markanız için hangi formatın doğru olduğunu konuşmak isterseniz, Sosyal Medya tarafında bu kararı ilk toplantıda birlikte veriyoruz.
Sık sorulanlar
UGC ile influencer iş birliği aynı şey mi?+
Değil. UGC’de satın alınan şey içeriğin kendisi; marka onu kendi kanallarında ve reklamlarında kullanır. Influencer iş birliğinde satın alınan şey kişinin kendi kitlesine erişimi ve güvenilirliğidir. Maliyet, izin kapsamı ve ölçütleri farklıdır.
Ücretli üretilen içeriğe reklam etiketi koymak zorunlu mu?+
Evet. Ücret veya ürün karşılığı üretilen içeriğin reklam olduğu açıkça belirtilmek zorunda. Bu bir tercih değil, yasal yükümlülük; etiketin biçimi mecraya göre değişir ama varlığı değişmez.
Kaç içerikle başlamak gerekir?+
Tek seferde büyük bir paket almak yerine, farklı mesaj ve açılışları test edebilecek küçük bir setle başlamayı öneriyoruz. Hangi yaklaşımın çalıştığı belli olduktan sonra hacmi artırmak hem daha ucuz hem daha isabetli oluyor.
Teşekkürler, not aldık.

